Những cuốn sách xuất sắc nhất năm 2008 của Time

Tạp chí Time danh tiếng mới đây đã công bố một loạt Top 10 những cuốn sách xuất sắc nhất năm 2008, chia theo ba thể loại: Fiction (hư cấu), Non-fiction (phi hư cấu) và Children"s Books (sách thiếu nhi). Chi tiết về 10 cuốn lọt vào danh sách Best Non-fiction Books.

1. The Forever War – tác giả: Dexter Filkins (Tạm dịch: Cuộc chiến vĩnh cửu) Những vết thương mà Iraq và Afghanistan đã phải hứng chịu đã gây nên một làn sóng oán giận và rất nhiều lời chỉ trích gay gắt đã tuôn ra không ngớt. Nhưng không có lời nào trong số đó có thể xác đáng và đanh thép hơn Cuộc chiến vĩnh cửu. Từ năm 1998 Filkins đã theo sát những cuộc xung đột tại Iraq và Afghanistan, tính đến nay những ghi chép và các cuộc phỏng vấn ông thực hiện đã lấp đầy 561 cuốn sổ tay. Ngay cả trong hiện thực khốc liệt, Filkins vẫn luôn tỉnh táo để chớp được từng chi sống động tưởng như chỉ có trong tiểu thuyết: tiếng nổ lộp bộp của đạn pháo 105 li, như "một chiếc máy bắn bóng tennis", người thợ cạo xén sạch râu của những tay lính Taliban để giúp họ đổi điểm tựa dễ dàng khi chiến đấu; một người đàn ông bị Saddam ép phải trả tiền cho chính những viên đạn đã dùng để xử tử anh trai của anh ta, thậm chí anh còn nhận được hóa đơn sau khi thanh toán. Những câu chuyện của Filkins thực sự mang ánh sáng của một ánh chớp, đã đánh tan màn sương mù bao phủ cuộc chiến tranh. 2. The Thief at the End of the World – tác giả: Joe Jackson (Tạm dịch: Tên trộm nơi Tận cùng thế giới)

Henry Wickham sinh năm 1864 tại Anh, có thể nói ông chính là một ví dụ sống động cho cái người ta vẫn gọi là "trò đùa của số phận". Vốn hay mơ mộng, chẳng có tài cán gì, gia sản lại ít ỏi, năm 20 tuổi, chàng trai Wickham đã một mình lặn lội vào rừng Amazon để kiếm những loại lông chim lạ cho xưởng may mũ của bà mẹ. Cuộc tìm kiếm thất bại, Wickham lại mất thêm mười năm vất vả để gây dựng một đồn điền cao su mà không thu được kết quả gì. Trong thời gian đó, rất nhiều bà con thân thích đã đến giúp đỡ anh làm ăn nhưng đều lần lượt bỏ mạng. Sau chuỗi bi kịch đau đớn đó, chàng trai cuối cùng cũng thu được chút thắng lợi, nhưng đó là một thắng lợi chói lọi, có ý nghĩa lịch sử cực kỳ quan trọng dù xét về mặt luân thường đạo lý mà nói thì còn nhiều điểm đáng bàn. Vượt qua bệnh sốt rét rừng, trăn khổng lồ, lươn điện, cá đuối gai nước ngọt, các nhóm chinh phạt thuộc địa, thanh tra hải quan và thổ dân Yanomamo, Wickham tuồn 70.000 hạt giống cây cao su vô giá ra khỏi lãnh thổ Brazil và đưa về Kew Gardens. Trong một nỗ lực nhằm mưu cầu lợi ích cá nhân đơn thuần, anh ta đã trao cho nước Anh quyền lực tối cao đối với một trong những nguồn lực chủ chốt của thế kỷ 20. Cuộc đời của Wickham là một pho sử kỳ dị, một vở bi hài kịch đen tối và một trong những huyền thoại bí ẩn nhất của thời kỳ hiện đại. 3. The Snowball: Warren Buffett anh thé Business of Life - tác giả Alice Schroeder (Tạm dịch: Quả cầu tuyết: Warren Buffet và canh bạc cuộc đời)

Bạn đã được gặp nhà đầu tư Buffett, một tay súng với cái đầu lạnh và đôi mắt diều hâu có khả năng tìm kiếm những công ty hoạt động tốt và mua lại với giá rẻ mạt. Nay bạn sẽ được gặp một Buffet "rất người": một người chồng thiếu thốn tình cảm và một ông bố vô trách nhiệm luôn cố né tránh bất cứ ai mà ông nghĩ sẽ chỉ trích mình. Ngay cả những người chẳng mảy may quan tâm đến kinh doanh cũng khó có thể kìm nén trí tò mò trước quyển sách này. Đó là bức phác họa chân dung cậu bé đã phải chịu đựng một bà mẹ quá cay nghiệt để rồi biến thành một người đàn ông luôn phụ thuộc vào những người phụ nữ hòng xoa dịu tinh thần bất định của mình, ngay cả khi ông đã trở thành người đàn ông giàu nhất hành tinh này. Schroeder, nguyên là một nhà phân tích ngành bảo hiểm, đã mất nhiều năm phỏng vấn Buffett, và kết quả ngày nay chúng ta có được là một gương mặt khác của vị chúa tể vùng Omaha mà ít ai có cơ hội được biết tới. 4. The World is What it is – tác giả Patrick French (Tạm dịch: Thế giới là vậy)

Với sự xuất hiện của The Snowball và cuốn sách này, thật không ngoa khi nói năm 2008 là năm của tự truyện. The World is What it is là cuốn tự truyện về nhà văn từng đoạt giải Nobel V.S. Naipaul. Patrick French đã rất may mắn khi chọn được một đề tài thú vị: Mỗi cuốn sách của Naipaul là một cuốn sách về Trinidad, nước Anh, dân di cư gốc Ấn, về gia đình, hôn nhân, tình bạn, chủng tộc, giai tầng và văn học đương đại, thậm chí cả tình dục! Tuy nhiên cũng cần phải là một cây viết vững tay mới có thể thâu tóm một lượng thông tin khổng lồ và phong phú đến vậy trông một cuốn tự truyện cô đọng, súc tích, và French chính là một cây viết như thế. Những đóng góp của Naipaul thực sự có giá trị vô cùng to lớn, thể hiện một trí tuệ linh mẫn tuyệt vời. Nhưng những khoảng tối trong cuộc đời ông – đặc biệt là cách đối xử tàn nhẫn ông dành cho những người phụ nữ đã đi qua đời mình – sẽ khiến không ít người phải rùng mình e sợ trước cá tính thẳng thắn của ông. Cuốn sách là một cái nhìn thấu suốt và thống nhất con người – tác gia và con người – cá nhân Naipaul, và là một sự phản ánh hoàn toàn xác đáng về người đã dành phần lớn sự nghiệp văn chương để lột tả chính những góc bí ẩn của cuộc đời mình. 5. The Suspicions of Mr. Whicher – tác giả: Kate Summerscale (Tạm dịch: Những nghi vấn của Ngài Whicher)

Sớm ngày 30 tháng bảy, năm 1860, một vụ án mạng đã xảy ra tại một ngôi nhà tên Road Hill ở miền quê nước Anh. Người con trai chủ nhà, Saville Kent, khi ấy mới 3 tuổi đã bị bế khỏi giường một cách êm thắm. Tên sát nhân sau đó đã bịt mồm cậu bé, đâm vào ngực, cắt cổ rồi vứt xác cậu qua ô cửa căn nhà của gia nhân. Vụ án mạng tại Nhà Road Hill làm chấn động cả nước Anh; dường như trong đó ẩn chứa một bí mật ghê tởm có liên quan đến chính gia chủ. Nhiệm vụ phá án được giao cho Jonathan Whicher, một trong tám cảnh sát London được tuyển chọn để tham gia vào đội thanh tra mới, đóng trụ sở tại Scotland Yard. Cuốn sách miêu tả một vụ án đen tối có thật trong lịch sử, đồng thời là câu chuyện về sự ra đời của ngành pháp y. 6. Hurry Down Sunshine – tác giả: Michael Greenberg (Tạm dịch: Chạy về phía mặt trời)

Từ nhỏ Sally đã là một cô bé không bình thường. Cô ăn mặc kỳ dị, thường xuyên chìm đắm trong những tác phẩm của Shakespeare và hay nguệch ngoạc nhiều thứ vô nghĩa trong sổ tay. Đến ngày mồng 5 tháng bảy năm 1996, những triệu chứng lạ đã âm ỉ trong nhiều năm mới bùng phát thành một cơn động kinh dữ dội khi Sally mới bước sang tuổi 15. Với cuốn hồi ký dị thường này, Greenberg – một cây bút tự do - đã lần theo hành trình của con gái anh qua những cơn điên và cả những cuộc điều trị liên miên hòng trở lại trạng thái tâm lý bình thường. Qua đó, ông cũng giãi bày câu chuyện của chính mình, của một người đàn ông nghị lực đã phải tự động viên bản thân không ngừng trong khi hàng ngày hàng giờ vẫn phải chứng kiến con gái mình bị những cơn động kinh hủy hoại dần dần. 7. Factory Girls – tác giả: Leslie T. Chang (Tạm dịch: Nữ công nhân)

Hiện nay con số nhân công di cư ở Trung Quốc đã lên tới 130 triệu người. Rất nhiều người trong số đó là những cô gái trẻ làm việc trong những công xưởng khổng lồ với số giờ vượt xa mức quy định và được trả công vô cùng rẻ mạt. Những công xưởng này giống như những thế giới thu nhỏ, với khu nhà ở riêng, các tiệm ăn, rạp chiếu phim và bệnh viện riêng. Nữ phóng viên Leslie Chang đã thâm nhập cuộc sống của những nữ công nhân này và phát hiện ra rằng nhiều người trong số họ đã trốn khỏi vùng nông thôn nơi họ từng sống để đến đây, đơn giản vì điều kiện ở đây vẫn còn tốt chán so với cuộc sống ở những vùng quê nghèo. Những dấu vết của cuộc sống tối tăm đó mà thế giới biết đến là những sản phẩm xuất khẩu rẻ mạt do chính các nữ nhân công này tạo ra. Đó là một xã hội phức tạp với những luật lệ tàn nhẫn của riêng nó, và là yếu tố quan trọng quyết định tương lai của nền kinh tế Trung Quốc và rộng hơn nữa là nền kinh tế toàn cầu mà nó đang phục vụ. 8. John Lennon-tác giả: Philip Norman

Trong những năm qua đã có không ít cuốn sách về John Lennon lần lượt ra đời, tựu chung những cuốn sách này ngả về một một trong hai hướng: hoặc lên án, chỉ trích John Lennon thậm tệ, hoặc thần thánh hóa ông quá mức. Norman cùng một lúc dung nạp cả hai quan điểm đó trong cuốn sách của mình, cũng nhờ thế, ông đã tiến gần đến con người thực của John Lennon hơn ai hết. Chưa một tác gia nào đủ táo bạo để sáng tác câu chuyện về cậu bé mồ côi mẹ sinh ra trong hoàn cảnh bần cùng đã vươn lên để trở thành tượng đài của nền nhạc pop thế giới ra sao. Bằng những tác phẩm đầy tâm huyết, sâu sắc, ca ngợi tình yêu thương nhân loại, lòng bao dung nhưng lại ẩn chứa nỗi cô đơn khôn cùng, có thể nói Lennon đã vượt qua chính mình trên nấc thang của danh vọng. Chỉ đến những năm ngắn ngủi cuối đời, ông mới được tận hưởng ít nhiều cảm giác bình yên mà những bài hát của ông vẫn luôn đề cập đến trước khi một hành động bạo lực điên rồ khiến ông phải câm lặng mãi mãi. 9. The Magician’s Book – tác giả: Laura Miller (Tạm dịch: Cuốn sách của nhà ảo thuật) Biên niên sử Narnia là tác phẩm kinh điển của nền văn học viễn tưởng. Nhưng đó cũng là tác phẩm mang nhiều mâu thuẫn: nó vừa bảo vệ quan điểm ngưỡng vọng Thiên chúa giáo nhưng lại là một câu chuyện sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ mang hơi hướng tâm lý tính dục, nó vừa là bản ngợi ca tâm hồn trong sáng của trẻ thơ lại vừa nhuốm bóng đen của những định kiến chủng tộc và sự mạ lị nam giới. Miller đã dấn thân vào khu rừng rậm của văn học viễn tưởng với mong muốn tìm ra phương cách để hiểu về tác phẩm này sao cho có thể bảo toàn những giá trị của nó mà không động đến những tầng nghĩa phức tạp bên trong. Sự xoắn bện khăng khít giữa chủ thể người viết Laura Miller với tư cách là độc giả trung thành của cuốn Biên niên sử Narnia và chủ thể tác giả Clive Staples Lewis trong vai trò một độc giả, một nhà văn, một tín đồ Thiên chúa giáo, một cựu chiến binh thời Thế Chiến Thứ Nhất, một người bạn hữu của giáo sư J.R.R. Tolkien (Tác giả bộ tiểu thuyết Chúa tể của những chiếc nhẫn) và người tình của một phụ nữ hơn ông 20 tuổi, đã không chỉ làm sáng rõ thêm vẻ đẹp của Biên niên sử Narnia, mà còn tôn vinh chính nghệ thuật đọc và cảm thụ tác phẩm. 10. Outliers – Tác giả: Malcolm Gladwell (Tạm dịch: Kẻ ngoài cuộc)

Đến nay tác giả Gladwell đã rất nổi tiếng với phong cách làm việc của mình: Ông chọn những viên đá quý mà mọi người đều xưng tụng, rồi dẫn những con số thống kê cùng những giai thoại từ nhiều nguồn khác nhau để chứng minh những báu vật kia chỉ là đồ giả hiệu. Lần này mục tiêu mà Gladwell nhắm đến là những "điển hình tiên tiến" về thành công ở Mỹ. Dựa trên câu chuyện của những cá nhân đã đạt thành công vang dội như Bill Gates hay Robert Oppenheimer, xen giữa là thất bại thảm hại đáng kinh ngạc của một số người khác (đáng chú ý nhất trong số đó là Christopher Langan, người đàn ông có chỉ số thông minh cao hơn Einstein nhưng rốt cục lại quay về làm việc trong một trại ngựa!), Gladwell đi đến kết luận là thành công không bị chi phối bởi thiên tư cá nhân hay tài năng mà chủ yếu dựa vào hoàn cảnh: gia đình, văn hóa và giai đoạn lịch sử mà cá nhân đó sống. Ý kiến của Gladwell nếu không bóc trần những huyền thoại Mỹ về những con người tự gây dựng sự nghiệp bằng hai bàn tay trắng thì cũng là một cái nhìn mới lạ rất đáng lưu tâm.